FAQ - maatregelen

Home
Terug naar overzicht veelgestelde vragen

Overzicht van vragen:

Het maatregelenregister wordt op 1 april 2026 gelanceerd. De verplichting om maatregelen in te geven is daaraan gelinkt, en is afhankelijk van het decreet waarop de maatregel toepassing heeft.

Enkele voorbeelden:

• Voor de omgevingsdecreten (DABM, VCRO, onroerend- en varenderfgoeddecreten): 1 april 2026.

• Voor het Scheepvaartdecreet en VC Wonen: 8 september 2026

Indien er nog geen herstel of beveiliging is opgestart op die spildatum, dienen alle dossiers die opstarten nà die spildatum, volledig ingevoerd te worden in het VHP, ongeacht het voortraject.

De beslissingen die moeten ingevoerd worden, met de bijhorende stukken:

• Bestuurlijke beslissingen

  • Aanmaning

  • Herstelschikking

  • Opstart bestuurlijke herstelprocedure

  • Bestuurlijke beveiligingsbeslissing

  • Beslissing op Handhavingsverzoek

• Gerechtelijke beslissingen

  • Dagvaarding

  • Gerechtelijke beveiligingsbeslissing

  • Gerechtelijke herstelbeslissing

  • Publieke herstelvordering

• Akte 85 §4

• Beroepsbeslissing

De daaruit voortvloeiende vervolgstappen die moeten ingevoerd worden:

• Administratief beroep aangetekend

• Gerechtelijk beroep aangetekend

• Bekrachtigingsbeslissing

• Attest van uitvoering of doorhaling

• Opheffing of hervorming herstel- of beveiligingsbeslissing

• Overeenkomst verlenging termijn

Er zijn nog 2 andere vervolgstappen, namelijk de melding van uitvoeren en het attest van niet uitvoering. Deze mogen ingevoerd worden, maar dat is niet verplicht omdat zij niet doorstromen naar het maatregelenregister.

Opties die moeten ingevoerd worden als ze zich voordoen:

• Hoorzitting

• Verweer

• Uitvoerbaar waarmerken

Ook alle kennisgevingen van de stukken moeten via het VHP uitgevoerd worden.
Lees daarover meer hier.

Indien er wél al een lopende herstel- of beveiligingsprocedure opgestart is (vanaf de eerste aanmaning, beveiligingsbeslissing, of andere) op die spildatum, dient de procedure ook binnen het VHP afgehandeld te worden.
Dit geldt ook voor het vervolg en/of resultaat van een dergelijk proces, zoals beroep, gerechtelijke beslissingen of attesten van uitvoering. Deze moeten dan in het VHP terechtkomen.

Enkele voorbeelden:

Vooral bij de omgevingsdecreten DABM, VCRO en het onroerenderfgoeddecreet is er sprake van wat evoluties in de terminologie. We hebben een concordantietabel gemaakt om de link te leggen tussen de KVH termen en die drie decreten:  FAQ - documenten in het VHP

We lichten er enkele uit: 

Zowel herstelmaatregelen als beveiligingsmaatregelen moeten steeds in een apart document opgenomen worden, niet in een PV, een verslag van vaststelling of een waarschuwing. De rechtsgevolgen zijn namelijk verschillend. Een PV, verslag van vaststelling en een waarschuwing worden niet gepubliceerd in het maatregelenregister. Een PV en verslag van vaststelling worden enkel zichtbaar in de handhavingsbibliotheek. Een waarschuwing wordt nergens zichtbaar.
Een herstelbeslissing en een beveiligingsbeslissing moeten wel gepubliceerd worden in het maatregelenregister, net zoals een aanmaning. Notarissen en vastgoedmakelaars moeten namelijk kennis kunnen nemen van het bestaan van deze maatregelen, hetgeen enkel kan via publicatie in het maatregelenregister. Als de herstelbeslissing, beveiligingsbeslissing of aanmaning al beschikbaar is op het moment dat het PV of het verslag van vaststelling opgesteld wordt, kan die beslissing bijkomend als bijlage aan het PV toegevoegd worden.

Je kan inderdaad in een herstelbeslissing zowel herstelmaatregelen en inperkende maatregelen (bv. staken van het misdrijf in voortzetting) opleggen. Dat moet dan wel via een bestuurlijke herstelprocedure, omdat de procedure voor een herstelbeslissing veronderstelt dat je de betrokkene in de mogelijkheid stelt een schriftelijk verweer te voeren, wat enige tijd kan duren, voor je de beslissing neemt. Als je onmiddellijk een beveiligingsmaatregel (vb stakingsbevel) wil opleggen, doe je dat in een beveiligingsbeslissing, die je desnoods ter plaatse kan nemen en mondeling uitspreken, en achteraf moet inbrengen in het VHP en eventueel laten bekrachtigen. 

Een toezichthouder kan een voorlopige bestuurlijke beveiligingsbeslissing (vb een stakingsbevel) opleggen. Deze beslissing dient dan wel bekrachtigd te worden door een bevoegde herstelinstantie, behoudens een uitdrukkelijke vrijstelling in het handhavingsbesluit.

Een herstelinstantie kan meteen definitieve bestuurlijke herstel- en beveiligingsbeslissingen nemen, en gerechtelijke herstel- en beveiligingsbeslissingen vorderen bij de bevoegde rechter.

Zie https://vo-ajh.atlassian.net/wiki/x/UwMiAQ voor alle definities. 

Voor de definitie van ‘herstelinstantie’, verwijzen we u naar het glossarium:
Glossarium

·       DABM:
Milieutoezichthouders zijn tot 1/4/2026, in KVH-termen, zowel toezichthouder als herstelinstantie. Departement Omgeving informeerde ons dat de 2 bevoegdheden zullen opgesplitst worden. Ook de burgemeester is herstelinstantie voor DABM. Provinciale toezichthouders kunnen geen herstelinstantie zijn volgens het DABM, zoals dat vanaf 1 april zal gelden. Hun bevoegdheid om maatregelen op te leggen vervalt dan. 

·       VCRO:
De stedenbouwkundige inspecteurs en de burgemeesters zijn herstelinstantie. Dat was ook al zo vóór de instap van het VCRO in het KVH.

·       Onroerenderfgoeddecreet:
De inspecteurs Onroerend Erfgoed en de burgemeesters van erkende onroerenderfgoedgemeenten zijn bevoegd als herstelinstantie.  

Ja, als de lokale toezichthouders niet alleen toezichthouder maar ook herstelinstantie zijn.  

Ofwel wordt de overdracht nooit geaccepteerd: dan stopt het daar en blijft het dossier bij inspectie. Ofwel wordt de overdracht wel geaccepteerd maar volgt geen bekrachtiging: ook dan stopt het proces, het dossier behoort tot de herstelinstantie en inspectie kan eventueel een nieuw dossier starten. Het is ook mogelijk in dit tweede scenario dat de overdracht nadien alsnog geweigerd wordt, waardoor het dossier terug naar inspectie gaat, maar het resultaat blijft hetzelfde. In het VHP wordt bij een weigering van bekrachtiging geen afzonderlijk stuk verwacht, enkel bij bekrachtiging wel.

Er komt een link tussen het maatregelenregister en het VIP (Vastgoed Informatieplatform) vanaf 1 april 2026. Vastgoedmakelaars en notarissen zullen dus, n.a.v. vastgoedtransacties, informatie kunnen zien in het VIP, die automatisch vanuit het maatregelenregister doorstroomt. Het gaat enkel om informatie m.b.t. maatregelen, bijvoorbeeld aanmaningen, herstelschikkingen, herstelvorderingen, enz.

Wanneer er nog geen maatregelen- of hersteldossier is (bv. als er enkel nog maar een waarschuwing of PV is in een handhavingsdossier), wordt het VIP nog niet gevoed.
Als er nadien een hersteldossier wordt opgemaakt, en er stukken uit het handhavingsdossier doorgelinkt worden aan dat hersteldossier, stroomt die informatie wel door naar het VIP als onderdeel van het hersteldossier.

Er is voorlopig geen link voorzien tussen het VHP en het vergunningenregister. Beide systemen zullen zeker nog een tijdje naast elkaar bestaan. De manier van werken voor het vergunningenregister wordt dus niet aangepast.

Een vermoedelijke overtreder kan in Mijn Burgerprofiel (burgers) of E-Loket vor Ondernemingen reeds zien welke onmiddellijke inningen en bestuurlijke sancties er werden opgelegd aan zijn persoon, met inbegrip van de bijbehorende sanctiedossiers. Wanneer de verplichte ingave van maatregelen van kracht wordt voor een decreet, zal de vermoedelijke overtreder daarbovenop ook kunnen zien:

• de maatregelen die op de eigen persoon / onderneming van kracht zijn.

• de beslissingen die genomen werden n.a.v. handhavingsverzoeken die hij zelf indiende

• informatie m.b.t. verhoor en verweer (in de loop van 2026)

Alle documenten m.b.t. maatregelen, waaronder ook de aanmaning en de herstelschikking, vallen onder de digitaliseringsverplichting en veronderstellen de aanmaak van een handhavingsdossier en een maatregelendossier. Voor de bestuurlijke herstelbeslissing moet bijkomend een hersteldossier worden samengesteld voor gebruik in de herstelprocedure. Het hersteldossier is vergelijkbaar met het sanctiedossier in de sanctieprocedure.  

Nee. Het geven van een aanmaning is een keuze. Je kan ook meteen een herstelprocedure opstarten. 

Ja, administratieve ondersteuners kunnen toegang krijgen tot het VHP onder de verantwoordelijkheid van de functiehouder. 

Zie Glossarium

We raden dan aan om in het VHP één handhavingsdossier en één maatregelendossier te maken

Per vermoedelijke overtreder dient een apart sanctiedossier en hersteldossier gemaakt te worden, die dan per betrokkene de voor hem relevante stukken uit dat handhavings- en maatregelendossier bevat.

We gebruiken bij deze vraag de volgende afkortingen:

• HHD = handhavingsdossier

• VG = vastgesteld feit

• MRD = maatregelendossier

• PS = publieke schade

We kijken eerst naar een aantal scenario’s waarbij sprake is van 1 publieke schade:

Scenario		Wat geef je in in het VHP?

Scenario		Wat geef je in in het VHP?
a) De PS betreft enkel het perceel, maar niet de gebouweenheden Vb PFAS vervuiling in bodem	Open	Maak  1 HHD met  VG-en. Als locatie voeg je het perceel toe. Je maakt 1 MRD op met 1 PS en kopieert de locatie.  Je geeft in dat er impact is op onroerende goederen, maar geen impact op gebouweenheden.
b) De PS betreft niet het perceel, maar wel alle gebouweenheden Vb appartementsgebouw niet reglementair gebouwd	Open	Maak  1 HHD met VG-en. Als locatie voeg je het hele gebouw toe. Je maakt 1 MRD op met 1 PS en kopieert de locatie.  Je geeft in dat er impact is op onroerende goederen, maar geen impact op gebouweenheden omdat ze allemaal geïmpacteerd zijn.
c) De PS doet zich voor in enkele gebouweenheden (vb 2 appartementen van dezelfde eigenaar) Vb bouwovertreding in die 2 appartementen	Open	Maak  1 HHD met VG-en. Je zoekt het adres op, maar voegt enkel de betrokken gebouweenheden toe. Je maakt 1 MRD op met 1 PS en kopieert de locaties.  Je geeft in dat er impact is op onroerende goederen, en duidt daarbij aan dat er  gebouweenheden geïmpacteerd zijn.
d) De PS doet zich voor in enkele aanpalende gebouweenheden (vb met verschillende eigenaars) Vb waterschade in gemeenschappelijke muur	Open	Idem als scenario c.
e) De PS betreft het perceel (of gemeenschappelijke delen) én 1 of meerdere gebouweenheden Vb gesprongen leiding geeft aanleiding tot overstroming in enkele appartementen en op het terrein	Open	Maak  1 HHD met VG-en. Je voegt 3 locaties toe: het perceel en de 2 gebouweenheden Je maakt 1 MRD op met 1 PS. Je kopieert de locaties.  Je geeft in dat er impact is op onroerende goederen, maar NIET dat er impact is op gebouweenheden omdat dit enkel moet aangeduid worden als er UITSLUITEND impact is op gebouweenheden.

Stel dat je te maken hebt met meerdere publieke schades die duidelijk van aard verschillen, dan moet je meerdere MRD’s aanmaken. Het gaat om combinaties van bovenstaande scenario’s.

Bijvoorbeeld:

Scenario		Wat geef je in in het VHP?

Scenario		Wat geef je in in het VHP?
De 2 PS betreffen enkel het perceel, maar niets van het gebouw Vb PFAS vervuiling en gelekte stookolie in bodem	Open	2 MRD’s zoals hierboven in scenario a
De 2 PS betreffen niet het perceel, maar wel het volledige gebouw Vb appartementsgebouw is te hoog + er zit asbest in	Open	2 MRD’s zoals hierboven in scenario b
PS 1 doet zich voor in appartement 1a en PS 2 doet zich voor in appartement 3a, beiden van dezelfde eigenaar Vb inbreuk m.b.t. geluidsnormen in appartement 1a, en inbreuk m.b.t. stabiliteit in appartement 3a	Open	2 MRD’s zoals hierboven in scenario c
De 2 PS betreffen het perceel én 1 of meerdere gebouweenheden Vb gesprongen leiding geeft aanleiding tot overstroming in enkele appartementen + het omliggende terrein. Tegelijk is er ook een inbreuk m.b.t. geluidsnormen in 1 appartement.	Open	1 MRD zoals hierboven in scenario a + 1 MRD zoals hierboven in scenario c

Als de publieke schade impact heeft op onroerende goederen, moet je verplicht ‘ja’ aanvinken. Het gevolg is dat er ook een publicatie in het VIP (Vastgoed Informatie Platform) zal gebeuren.
Als je ‘nee’ aanvinkt is er geen publicatie in het VIP.

Vb van een dossier binnen Omgevingshandhaving waar geen rechtstreekse impact is op onroerende goederen: het illegaal vangen van wilde dieren, waarbij een beveiligingsmaatregel (stakingsbevel) aan de overtreder als persoon wordt opgelegd en dus niet gerelateerd is aan een bepaalde plaats.

Soms staan er op een perceel grond meerdere gebouweenheden, denk maar aan een appartementsgebouw met meerdere appartementen en enkele gemeenschappelijke delen zoals een inkomhal.

In veel gevallen, als er sprake is van publieke schade, zal heel het gebouw geïmpacteerd zijn, en worden er maatregelen opgelegd die betrekking hebben op het hele gebouw. Soms is dat echter niet het geval. Deze informatie kan belangrijk zijn, bijvoorbeeld bij de verkoop van 1 appartement.

Daarom werd dit veld voorzien. Je vinkt aan:

• ‘ja’: wanneer er uitsluitend impact is op 1 of enkele gebouweenheden

• ‘nee’: wanneer er impact is op het perceel zelf, op gemeenschappelijke delen van het gebouw, of op het volledige gebouw

Deze informatie wordt ook opgenomen in het VIP als er daar een publicatie gebeurt.
Als er uitsluitend impact is op gebouweenheden en deze ook correct worden toegevoegd als gebouweenheid, dan kan een notaris of vastgoedmakelaar wel zien dat die specifieke gebouweenheden geïmpacteerd zijn.

Comform Art. 59 §2. kan er, als er reeds een herstelprocedure werd opgestart, geen tweede procedure gestart worden voor een persoon t.a.v. dezelfde publieke schade. Enkel wanneer de eerste herstelbeslissing niet langer actueel is of herroepen werd, kan dit wel. Een herroeping kan in het VHP ingegeven worden als vervolgstap.

In het VHP is het technisch mogelijk dat een instantie een tweede herstelprocedure opstart voor een persoon, terwijl de eerste nog actueel is. Indien dit geval zich voordoet, dan wordt de eerste herstelprocedure als geldig aanzien, en wordt er verwacht dat die entiteit de leiding verder opneemt.

• Notarissen:

  • Notarissen kunnen in het VIP zien welke beslissingen (vb bestuurlijke beveiligingsbeslissingen, aanmaningen, herstelschikkingen, …) genomen werden,
    of er lopende procedures zijn, welke maatregelen opgelegd werden en wat de status ervan is, op bepaalde locaties.

  • Concreet zullen ze kunnen zien:

    • In de maatregelendossiers: de publieke schade met details, rechtsbrononderdelen en locaties

    • In de maatregelen- en hersteldossiers: dossiernummers, persoonsgegevens, lijst en inhoud van de stukken

    • Entiteit die de informatie ingegeven heeft, met contactgegevens

• Vastgoedmakelaars:

  • Vastgoedmakelaars kunnen in het VIP zien of er beslissingen (vb bestuurlijke beveiligingsbeslissingen, aanmaningen, herstelschikkingen, …) genomen werden en of er lopende procedures zijn op bepaalde locaties.

  • Concreet zullen ze kunnen zien:

    • In de maatregelendossiers: de publieke schade met details, rechtsbrononderdelen en locaties

    • In de maatregelen- en hersteldossiers: dossiernummers, welk type stukken er zijn

    • Entiteit die de informatie ingegeven heeft, met contactgegevens

Het VIP wordt gevoed vanuit het maatregelenregister. Indien de entiteit, die de maatregelen heeft ingegeven, haar contactgegevens heeft ingevuld in het tabblad ‘entiteit’ in de aansluitertoepassing, dan zullen die in de toekomst mee gepubliceerd worden in het VIP (datum te bepalen).
Lees hier meer over die contactgegevens: FAQ - kennisgeving

Alle lokale besturen hebben toegang tot het Vlaams Handhavingsplatform, en dus ook het maatregelenregister dat er deel van uitmaakt. Het gaat wel om personen die bevoegd zijn als toezichthouder of herstelinstantie, en eventueel enkele personen die hen administratief bijstaan in het uitvoeren van die functie.

Deze personen kunnen informatie m.b.t. maatregelen het beste opzoeken in het VHP zelf, in het maatregelenregister, omdat:

1. een opzoeking in het VHP gratis is, maar in het VIP niet

2. er staat meer informatie in het VHP dan in het VIP